Gider avansı
Bu sayfada
Gider avansı, dava açarken harçların yanında mahkeme veznesine yatırılan ve yargılama sırasındaki masrafları karşılayan bir avanstır. Tebligat ve posta giderleri, tanık ücretleri, bilirkişi ve keşif masrafları bu avanstan karşılanır. Harçtan farkı, kullanılmayan kısmının dava sonunda iade edilmesidir. Tutarı her yıl yayımlanan gider avansı tarifesine göre dava türüne ve taraf sayısına bağlı olarak belirlenir.
Gider avansı ile harç arasındaki fark
Harç, devletin yargı hizmeti karşılığında aldığı paradır ve iade edilmez; davayı kazanan taraf yalnızca karşı taraftan geri isteyebilir. Gider avansı ise sizin adınıza yapılacak masraflar için önceden yatırılan bir paradır. Mahkeme bu avanstan tebligat yapar, tanık ücretini öder, bilirkişiye ücret verir. Dava bittiğinde harcanmayan kısım size iade edilir. Bu yüzden gider avansı bir maliyet değil, bir ön ödemedir; ancak harcanan kısmı yargılama gideri olarak kaybeden tarafa yüklenir.
Tutar nasıl belirlenir?
Hakimler ve Savcılar Kurulu her yıl Hukuk Muhakemeleri Kanunu gider avansı tarifesini yayımlar. Tarife, dava türlerine göre (genel hukuk davaları, çekişmesiz yargı işleri, ihtiyati tedbir gibi geçici hukuki korumalar) yatırılacak tutarları ve tebligat sayısını belirler. Temel mantık, taraf sayısıyla orantılı bir tebligat gideri ile diğer işlemler için sabit bir tutarın toplanmasıdır. Taraf sayısı arttıkça avans da artar.
Tarife, davanın açılışında yatırılacak asgari tutarı gösterir. Yargılama sırasında tanık dinlenmesi, bilirkişi incelemesi ya da keşif gerekirse mahkeme ek avans ister. Ek avans süresinde yatırılmazsa ilgili delil incelenmeyebilir; bu da davanın sonucunu etkileyebilir.
Keşif ve bilirkişi giderleri
Gayrimenkul davalarında, tapu iptal ve tescil ya da ortaklığın giderilmesi davalarında keşif sık yapılır. Keşif için ayrıca keşif harcı ödenir; 2026 yılında bu tutar 5.188,00 TL. Keşfe katılan bilirkişilerin ücreti ve ulaşım masrafı da gider avansından karşılanır. Bilirkişi ücretleri Adalet Bakanlığı'nın bilirkişi asgari ücret tarifesine göre belirlenir ve uzmanlık alanına göre değişir.
Gider avansı nasıl iade edilir?
Karar kesinleştikten sonra mahkeme, kullanılmayan gider avansını yatıran tarafa iade eder. İade için genellikle avansı yatıran kişinin banka hesap bilgisinin (IBAN) dosyaya bildirilmesi yeterlidir. UYAP Vatandaş Portalı üzerinden hesap bilgisi tanımlanabilir. İade kendiliğinden yapılmazsa mahkeme kalemine dilekçe ile başvurulabilir. Avukatla takip edilen dosyalarda iade avukatın hesabına ya da müvekkilin bildirdiği hesaba yapılır.
İpucu: Dava açarken IBAN bilginizi dilekçenize yazmanız, dava sonunda gider avansı iadesini hızlandırır.
Gider avansını ödeyemeyenler
Mali gücü harç ve gider avansını karşılamaya yetmeyen kişiler adli yardım talep edebilir. Adli yardım kabul edildiğinde harç ve gider avansı geçici olarak ödenmez ve masraflar devlet tarafından karşılanır. Dava sonunda adli yardımdan yararlanan taraf haklı çıkarsa masraflar karşı taraftan tahsil edilir. Şartlar ve başvuru yolu için adli yardım sayfasına bakabilirsiniz.
Gider avansının güncel tutarlarını, davanın açılacağı adliyenin ön bürosundan ya da UYAP Vatandaş Portalı'nda dava açma ekranından öğrenebilirsiniz. Portal, dava türünü ve taraf sayısını seçtiğinizde harç ve gider avansını birlikte hesaplar. Dava harçları için dava harcı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Avansın yetmemesi
Yargılama sırasında yatırılan avans tükenirse mahkeme ek avans yatırılmasını ister. Bu talep çoğunlukla bir ara kararla ve kesin süre verilerek yapılır. Süresinde avans yatırılmazsa ilgili işlem yapılmaz; örneğin tanık çağrılmaz ya da bilirkişi incelemesi yaptırılmaz. Bu durum davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir. Ara kararları UYAP üzerinden takip etmek ve avans taleplerini zamanında karşılamak bu yüzden önemlidir.
Avans tutarını öğrenmek
Dava açılırken yatırılacak gider avansı, mahkeme veznesinde ya da UYAP Vatandaş Portal üzerinden dava açılışı sırasında hesaplanır. Tutar, davanın türüne ve taraf sayısına göre belirlenir. Taraf sayısı arttıkça tebligat masrafları da artacağı için avans yükselir. Her yıl başında güncellenen Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi, avans kalemlerinin dayanağıdır.
Gider avansı harç değildir; bu nedenle harç muafiyetinden yararlananlar bile avans yatırmak zorunda kalabilir.
İşlemden önce kontrol edin: Bu sayfadaki tutarlar 2026 yılı için Resmî Gazete'de yayımlanan tarifelerden derlenmiştir ve bilgi amaçlıdır. Ödeme yapmadan önce güncel tutarı ilgili adliyenin (UYAP Vatandaş Portalı) üzerinden teyit edin. Bu site bir kamu kurumu değildir ve ödeme almaz.
Sık sorulan sorular
Gider avansı iade edilir mi?
Evet. Kullanılmayan kısım karar kesinleştikten sonra avansı yatıran tarafa iade edilir.
Gider avansı ne kadar?
Tutar her yıl yayımlanan tarifeye göre dava türüne ve taraf sayısına bağlı olarak belirlenir. Kesin tutar adliye ön bürosunda ya da UYAP'ta hesaplanır.
Bu sayfadaki tutarlar genel bilgilendirme amaçlıdır; resmi bir belge, hukuki ya da mali danışmanlık niteliği taşımaz. Ödeme ve başvurularda ilgili kurumun güncel duyurusu esastır. Yasal uyarı